Οι σύγχρονοι θεολόγοι, όταν ομιλούν για το πρόσωπο, το συνδέουν με την θέληση-βούληση-ελευθερία, κατ' αντίθεση με την φύση την οποία συνδέουν κατ' αντίθεση με την φύση, την οποία συνδέουν με την ανάγκη και την αμαρτία.
Για τους περσοναλιστές η φύση παράγει τα ανθρώπινα άτομα, τα οποία επείγονται για την αυτόνομη επιβίωσή τους και φέρουν εγγενώς την αμαρτητική κίνηση. Κατά συνέπεια για τους περσοναλιστές το πρόσωπο είναι η απόπειρα υπέρβασης αυτής της αναγκαίας και αμαρτωλής φύσης, η οποία κινείται ατομιστικά, διαιρετικά και αμαρτητικά.
Αντιθέτως για την ορθόδοξη παράδοση, ο άνθρωπος δεν είναι υποκείμενος στην αναγκαιότητα καμμιάς φύσης, αλλά εκείνος κατευθύνει την φύση του. Ούτε φυσικά η ατομοκρατία έχει τις ρίζες της στην κτιστότητα, αλλά στην κακή χρήση του ανθρωπίνου αυτεξουσίου. Τι διαφορετικό πρεσβεύει ο μανιχαΐσμός παρά την οντολογική απόδοση του κακού στην φύση;
Η περσοναλιστική θεωρία συνιστά αλλοίωση της ορθοδόξου θεολογίας, διότι σύμφωνα με τους Πατέρες της Εκκλησίας η φύση δεν συνδέεται με την ανάγκη και την αμαρτία, εφ' όσον ο Θεός όλα τα έκανε καλά λίαν. Λίαν τραγικώς η προαίρεση (γνωμικό θέλημα) είναι αυτή που ευθύνεται για την αμαρτία και κατευθύνει την θεόσδοτη φύση στην αμαρτία. Η φύση είναι το δώρο του Θεού, το οποίο ο καθένας το αξιοποιεί ή το καταστρέφει δια της προαιρέσεώς του, ήτοι του γνωμικού θελήματός του.
Επίσης η θέληση είναι όρεξη της φύσεως και όχι του προσώπου. Εάν η θέληση συνδεόταν με το πρόσωπο, τότε υπάρχουν υποστατικά θελήματα, που σημαίνει ότι καταργείται εν τη πράξη η απόφαση της ΣΤ' Οικουμενικής Συνόδου. Σε μια τέτοια περίπτωση ο Χριστός θα είχε δύο φύσεις, αλλά μία θέληση και ο Τριαδικός Θεός θα είχε μία φύση και τρεις θελήσεις, πράγμα που συνιστά αναίρεση και αλλοίωση της ορθοδόξου Τριαδολογίας και Χριστολογίας.
Όμως όταν μερικοί σύγχρονοι Πατέρες και Θεολόγοι, όπως ο Γέροντας Σωφρόνιος, συνδέουν το πρόσωπο στον άνθρωπο με το κατ' εικόνα και το καθ' ομοίωση, τότε μπορεί να γίνει αποδεκτό γιατί μας υπενθυμίζει το χωρίο του Αποστόλου Παύλου: "μέτοχοι γαρ γεγόναμεν του Χριστού, εάνπερ την αρχήν της υποστάσεως μέχρι τέλους βεβαίαν κατάσχομεν" (Εβρ. γ',14)
Από το βιβλίο του του Μητροπολίτου Ναυπάτου Ιεροθέου, "Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος" στην Κρήτη, Θεολογικές και εκκλησιολογικές θέσεις (εκδόσεις Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου, Πελαγίας)
Για τους περσοναλιστές η φύση παράγει τα ανθρώπινα άτομα, τα οποία επείγονται για την αυτόνομη επιβίωσή τους και φέρουν εγγενώς την αμαρτητική κίνηση. Κατά συνέπεια για τους περσοναλιστές το πρόσωπο είναι η απόπειρα υπέρβασης αυτής της αναγκαίας και αμαρτωλής φύσης, η οποία κινείται ατομιστικά, διαιρετικά και αμαρτητικά.
Αντιθέτως για την ορθόδοξη παράδοση, ο άνθρωπος δεν είναι υποκείμενος στην αναγκαιότητα καμμιάς φύσης, αλλά εκείνος κατευθύνει την φύση του. Ούτε φυσικά η ατομοκρατία έχει τις ρίζες της στην κτιστότητα, αλλά στην κακή χρήση του ανθρωπίνου αυτεξουσίου. Τι διαφορετικό πρεσβεύει ο μανιχαΐσμός παρά την οντολογική απόδοση του κακού στην φύση;
Η περσοναλιστική θεωρία συνιστά αλλοίωση της ορθοδόξου θεολογίας, διότι σύμφωνα με τους Πατέρες της Εκκλησίας η φύση δεν συνδέεται με την ανάγκη και την αμαρτία, εφ' όσον ο Θεός όλα τα έκανε καλά λίαν. Λίαν τραγικώς η προαίρεση (γνωμικό θέλημα) είναι αυτή που ευθύνεται για την αμαρτία και κατευθύνει την θεόσδοτη φύση στην αμαρτία. Η φύση είναι το δώρο του Θεού, το οποίο ο καθένας το αξιοποιεί ή το καταστρέφει δια της προαιρέσεώς του, ήτοι του γνωμικού θελήματός του.
Επίσης η θέληση είναι όρεξη της φύσεως και όχι του προσώπου. Εάν η θέληση συνδεόταν με το πρόσωπο, τότε υπάρχουν υποστατικά θελήματα, που σημαίνει ότι καταργείται εν τη πράξη η απόφαση της ΣΤ' Οικουμενικής Συνόδου. Σε μια τέτοια περίπτωση ο Χριστός θα είχε δύο φύσεις, αλλά μία θέληση και ο Τριαδικός Θεός θα είχε μία φύση και τρεις θελήσεις, πράγμα που συνιστά αναίρεση και αλλοίωση της ορθοδόξου Τριαδολογίας και Χριστολογίας.
Όμως όταν μερικοί σύγχρονοι Πατέρες και Θεολόγοι, όπως ο Γέροντας Σωφρόνιος, συνδέουν το πρόσωπο στον άνθρωπο με το κατ' εικόνα και το καθ' ομοίωση, τότε μπορεί να γίνει αποδεκτό γιατί μας υπενθυμίζει το χωρίο του Αποστόλου Παύλου: "μέτοχοι γαρ γεγόναμεν του Χριστού, εάνπερ την αρχήν της υποστάσεως μέχρι τέλους βεβαίαν κατάσχομεν" (Εβρ. γ',14)
Από το βιβλίο του του Μητροπολίτου Ναυπάτου Ιεροθέου, "Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος" στην Κρήτη, Θεολογικές και εκκλησιολογικές θέσεις (εκδόσεις Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου, Πελαγίας)
